Zbiory i kolekcje ziemiańskie. Dzieje-Badania-Źródła

Przedstawiamy nowość wydawniczą Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa w Toruniu. Praca zbiorowa Zbiory i kolekcje ziemiańskie. Dzieje-Badania-Źródła pod red. Michała Antonowicza, Magdaleny Nierzwickiej i Tomasza Żuchowskiego ukazuje wielką wartość prywatnych kolekcji i zbiorów ziemiańskich, jak i ich powojenne losy, procesy rozproszenia oraz działania podejmowane współcześnie na rzecz identyfikacji i ochrony. Autorami tekstów książki są historycy, archiwiści, bibliotekarze czy muzealnicy. Ze względu na poruszaną różnorodną tematykę, w książce dokonano podziału całości na trzy części. Pierwsza, poświęcona kolekcjom i zbiorom w XIX i XX w., obejmuje artykuły omawiające fenomen kolekcjonerstwa wśród ziemiaństwa i arystokracji na ziemiach polskich. W drugiej części skupiono uwagę na historii zbiorów gromadzonych od XVIII w. przez rodzinę Kruszyńskich i Sczanieckich w Nawrze. Z kolei trzecia część przybliża historię „rozproszenia” kolekcji i zbiorów ziemiańskich.

Spis treści: Przedmowa (Marek Rubnikowicz) Wprowadzenie (Michał Antonowicz, Magdalena Nierzwicka, Tomasz Żuchowski) Część pierwsza: Zbiory i kolekcje w XIX i XX w.

• Tomasz F. de Roset, Kolekcje prywatne na ziemiach polskich w XIX i XX wieku
• Kamila Kłudkiewicz, Kolekcje polskiej arystokracji w XIX i pierwszej połowie XX wieku
• Piotr Zygmunt Kowalski, Adam Langowski, Dobromiła Rzyska-Laube, Nowe tropy w badaniach kolekcji artystycznej Sierakowskich z Waplewa Wielkiego
• Ryszard Nowicki, Badania proweniencyjne lubostrońskiej kolekcji Skórzewskich
• Anna Ziemlewska, Losy zbiorów wilanowskich 1939–1945
• Mariusz Nowak, Paweł Pryt, Dzieje księgozbioru biblioteki ordynacji chroberskiej w czasach ostatnich ordynatów w XIX i XX w.
• Adrianna Czekalska, Tomasz Gibki, Powojenne losy kolekcji Kazimierza Stanisława Walewskiego herbu Kolumna – właściciela dworu w Tubądzinie
• Weronika Gosztyła-Frańczak, Gniazdo. Architektoniczne ramy kolekcji dzikowskiej
• Jakub Szewc, Ciężar dziedzictwa. O kolekcji dzikowskiej w latach 1842–1939
• Patryk Banasiak, Zbiory archeologiczne w wybranych dworach ziemiańskich na Pomorzu Nadwiślańskim. Wprowadzenie w problematykę badawczą

Część druga: Zbiory i kolekcje pałacu w Nawrze

• Tomasz Żuchowski, Zaginione/odnalezione numizmaty z kolekcji rodziny Sczanieckich
• Magdalena Nierzwicka, Tropem portretów z Nawry
• Adam Sczaniecki, Pozostałości wyposażenia i dawnych zbiorów z pałacu Sczanieckich w Nawrze. Osobista relacja na temat muzealiów i pamiątek rodzinnych pozostających w moim posiadaniu

Część trzecia: Zbiory i kolekcje rozproszone

• • Anna Nadolska, Zbiory ziemiańskie w zasobie Muzeum Miejskiego w Bydgoszczy
  • Mateusz Superczyński, Kolekcje akt podworskich i rodowych w zasobie Archiwum Państwowego w Toruniu – dzieje zbiorów i straty wojenne
  • Grzegorz Szturo, Fragmenty księgozbiorów ziemiańskich z terenu ziemi chełmińskiej w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu

Aneks Rola muzeów w procesie restytucji utraconych dóbr kultury: perspektywy współpracy i wzajemnego wsparcia. Komunikat MKiDN Noty o autorach