Zbrodnia Pomorska 1939: historia i pamięć - rozmowa z historykami

Zbrodnia Pomorska to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń pierwszych miesięcy II wojny światowej. Według obliczeń polskich historyków od września 1939 r. do początku roku 1940 niemieccy okupanci wymordowali w masowych egzekucjach od 20 do 40 tys. Polaków - mieszkańców przedwojennego województwa pomorskiego. Do tej pory z imienia i nazwiska zidentyfikowano blisko 10 tys. ofiar.

5 października w Książnicy Kopernikańskiej odbędzie się spotkanie poświęcone Zbrodni Pomorskiej. Naszymi gośćmi będą: dr Norbert Bączyk, współtwórca podcastu Wojenne Historie, oraz dr hab. Tomasz Ceran z Instytutu Pileckiego.

Wspólnie z zaproszonymi naukowcami prześledzimy skalę i przebieg niemieckich represji na Pomorzu - od pierwszych aresztowań i egzekucji jesienią 1939 r. Przyjrzymy się również pracy historyków, którzy na podstawie dokumentów, relacji świadków i badań terenowych rekonstruują obraz wydarzeń sprzed blisko dziewięciu dekad.

Spotkanie rozpocznie się o godz. 17.00. Wstęp jest bezpłatny.

Wydarzenie organizowane jest w ramach Kujawsko-Pomorskich obchodów 87. rocznicy Zbrodni Pomorskiej 1939.

Kalendarium obchodów:

• 2 października 2026 r.

godz. 11:00
Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego im. dr. Józefa Bednarza (Świecie, ul. Sądowa 18)
II Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej

• 5 października 2026 r.

godz. 11:00
Park Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 (Toruń, ul. Uniwersytecka / ul. Dąbrowskiego)
Uroczystości główne

godz. 17:00
Książnica Kopernikańska (Toruń, ul. Juliusza Słowackiego 8)
Spotkanie z dr. Norbertem Bączykiem, współtwórcą podcastu Wojenne Historie oraz dr. hab. Tomaszem Ceranem poświęcone Zbrodni Pomorskiej oraz historii regionu

Obchodom towarzyszyć będzie wystawa przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej - Delegaturę w Bydgoszczy „Zbrodnia pomorska 1939. Początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce". Ekspozycja będzie dostępna od 2 do 9 października 2026 r. w Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 w Toruniu.