Śródmieście sprzed lat: miejsca i ludzie
Wstęp wolny  /  Dziedzictwo  /  Edukacja

Śródmieście sprzed lat: miejsca i ludzie

  • Wydarzenie archiwalne
Ikona Miejsce
Książnica KopernikańskaToruń, Juliusza Słowackiego 8
Śródmieście sprzed lat: miejsca i ludzie to nowy cykl spotkań w Książnicy Kopernikańskiej przygotowany przez Katarzynę Kluczwajd. Bohaterką czwartej prelekcji będzie ulica Mostowa.

Katarzyna Kluczwajd: Jedna ulica, zaledwie jeden firtel - mówiąc po pomorsku - a trzy znane przedsiębiorstwa i wiele ciekawych historii. Chodzi o sąsiadów z ul. Mostowej: fabrykę czekolady Julius Buchmann (nr 34), fabrykę mebli Bracia Tews (nr 30-32), zakład nasienniczy B. Hozakowski (nr 28).

Julius Buchmann fabrykę czekolady założył w Gdańsku w 1854 roku, po kilku latach przeniósł ją do Torunia, na ul. Szeroką. Od 1873 roku jej siedzibą - przez ponad siedem dekad - była posesja przy ul. Mostowej 34. Fabryka czekolady, cukrów i marcepanów działała też w okresie II RP (w czasach globalnej i krajowej zapaści gospodarczej polecała czekoladę "kryzysową"), także w latach wojennych.

Meblowa tradycja posesji nr 30 sięga lat 60. XIX w., kiedy kupiec W. Berg prowadził tu magazyn mebli (zał. 1851). Po latach, w 1888 roku, Ludwig Berg wzniósł reprezentacyjną kamienicę w stylu neorenesansowym. Tewsowie przenieśli tu swoje przedsiębiorstwo w roku 1902, z ul. Chełmińskiej 20. Salon mebli i wyposażenia mieszkań nadal zajmował sale frontowe, zaś fabrykę mebli urządzili w oficynach od ul. Podmurnej 29. Niebawem połączyli kamienicę z domem nr 32. W okresie międzywojennym meble eksponowano na pięciu kondygnacjach obu budynków. Przedsiębiorstwo braci Tews to największa, najdłużej działająca miejscowa wytwórnia mebli, jedna z większych na Pomorzu, do 1939 roku i podczas okupacji. Mimo przemian własnościowych nazwisko jej założycieli Franza i Richarda pozostało w nazwie jako marka - synonim jakości.

Posesja pod nr. 28 od 1900 roku należała do Bolesława Hozakowskiego i jego składu nasion (zał. 1885), pierwszej w Toruniu, której slogan reklamowy brzmiał: "Świat to moje pole". Bronisław Julian Wiktor przejął biznes po śmierci ojca w 1919 roku, przysłużył się do jego rozwoju. Sprawował też funkcję konsula honorowego Republiki Francji w Toruniu (1922-1948, z wojenną przerwą). W 1938 roku planował wzniesienie dużego magazynu i suszarni nasion od ul. Podmurnej.

Ulica Mostowa ma również swoje miejsce w dziejach miejskiej komunikacji - od 1863 roku niemal naprzeciwko wspomnianych kamienic, przed hotelem, funkcjonował przystanek omnibusu braci Lipmann, kursujący sześć razy dziennie w godz. 5.15-22.10. A w latach 20. XX w. w dni targowe miały tu postój taksówki (od posesji nr 36 do Wisły), co oprotestowali miejscowi przedsiębiorcy - auta blokowały dostęp do sklepów i warsztatów.

Kolejne spotkania z cyklu Śródmieście sprzed lat: miejsca i ludzie:

10 października: Przedsiębiorcza ulica Strumykowa i biznesy przy "Nowym Pasażu"
7 listopada: Knajpy Rynku Nowomiejskiego
21 listopada: Sąsiedzi z ulicy św. Katarzyny
12 grudnia: Hippiczne królestwo Maxa Palma
Fot. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa

Źródło: Książnica Kopernikańska w Toruniu

Książnica Kopernikańska w Toruniu

ul. Słowackiego 8
87-100 Toruń
tel.:56 622 66 42