Słowo ucieleśnione – wystawa

Kiedy: 26.06–8.11.2026

Artystki: Karolina Balcer, Bettina Bereś, Iwona Demko, Zuza Dolega, Monika Drożyńska, Edyta Duduś, Nezaket Ekici, Sylvie Fleury, Alexandra Grant, Romana Hałat, Jenny Holzer, Elżbieta Jabłońska, Katarzyna Józefowicz, Anna Krenz, Barbara Kruger, Monika Mamzeta, Helena Minginowicz, Jessica Ostrowicz, Ewa Partum, Johanna Reich, Martyna Rzepecka, Jadwiga Sawicka, Karen Scheper, Jana Shostak, Joanna Sitarz, Irmina Staś, Nora Turato, Karolina Wiktor

Kuratorki: Marta Smolińska, Natalia Cieślak
Koordynacja: Paulina Brzuskiewicz-Kuhn, Aleksandra Wantuch
Identyfikacja graficzna: Katarzyna Ostrowska
Produkcja: Wojciech Ruminski
Aranżacja oświetlenia: Mikołaj Makiłła

Słowo ucieleśnione w CSW Znaki Czasu w Toruniu to międzynarodowa wystawa współczesnych artystek, które pracują z tekstem i różnymi formami werbalnej wypowiedzi, wykraczając przy tym poza tradycyjne rozumienie słowa jako czystego znaku. W zachodniej filozofii język jest traktowany jako narzędzie podporządkowane rozumowi, prawdzie, sensowi lub absolutowi. Artystki swoimi dziełami kwestionują tę tradycję, ponieważ programowo nie bazują na zracjonalizowanym i pojęciowym charakterze języka. W zamian w centrum uwagi stawiają słowo ucieleśnione i uzmysłowione, a jednocześnie silnie zaangażowane. Prezentowane prace pokazują, że język nie jest oderwany od rzeczywistości – przeciwnie, wyrasta z ciała, emocji i doświadczenia. Słowo staje się tu działaniem: bywa szeptem, manifestem, krzykiem. W połączeniu z różnorodnymi mediami – od tekstyliów i haftu, przez neony i media obrazowe, po projekcje wideo i działania interaktywne – nabiera materialności i siły oddziaływania. Wystawa podkreśla także feministyczny wymiar języka, który staje się dla kobiet narzędziem odzyskiwania głosu i przestrzeni. Artystki wykorzystują go także, by komentować współczesną rzeczywistość społeczno-polityczną, akcentować swą postawę aktywistyczną oraz przeciwstawiać się opresyjnym strukturom patriarchatu.

Słowo ucieleśnione to spotkanie twórczyń z różnych krajów, w tym światowych ikon sztuki zaangażowanej, takich jak Jenny Holzer i Barbara Kruger, których realizacje wchodzą w dialog z pracami artystek z Polski, tworząc transnarodową opowieść o kobiecych doświadczeniach. Ich wypowiedzi mają różne tonacje – od poetyckich i intymnych po krytyczne i polityczne – i rezonują na różnych poziomach z wrażliwością osób je odbierających. Wystawa zaprasza do wspólnego wsłuchania się w wielogłosowy, międzynarodowy chór artystek, które snują opowieść o języku jako żywej sile: działającej, poruszającej i zmieniającej.

Partnerem wystawy jest ZAK – Zentrum für Aktuelle Kunst w Berlinie.

Zdj.: Karolina Balcer, Oversharing, 2025, tufting, 73 × 65 cm