Leonard Pietraszak. Aktor, kolekcjoner, Bydgoszczanin

W 2021 roku Państwo Wanda i Leonard Pietraszakowie podarowali Muzeum Okręgowemu im. Leona Wyczółkowskiego unikatową kolekcję obrazów Jana Stanisławskiego i jego uczniów, która prezentowana jest w Gmachu Głównym MOB przy ul. Gdańskiej 4. Wystawa Leonard Pietraszak. Aktor, kolekcjoner, Bydgoszczanin, będąca naturalnym dopełnieniem tego wspaniałego pokazu malarstwa okresu Młodej Polski, powstała w ramach trwających w naszym mieście obchodów 2026 Roku Leonarda Pietraszaka.

W przestrzeni wystawienniczej, zaaranżowanej na pokój z kominkiem Państwa Pietraszaków, wyeksponowano dzieła sztuki i pamiątki po Leonardzie Pietraszaku. Obiekty te dokumentują kolejne okresy życia zarówno zawodowego, jak i osobistego aktora oraz wielość pasji i zainteresowań, którym się oddawał, tu głównie kolekcjonerstwu sztuki. Wśród cennych artefaktów znaleźć można liczne archiwalia i fotografie obrazujące młodość Pietraszaka spędzoną w Bydgoszczy, działalność teatralną i filmową oraz życie prywatne dzielone z ukochaną żoną Wandą i przyjaciółmi. Ciekawą grupę zabytków stanowią nagrody i odznaczenia, otrzymane przez sławnego aktora w dowód uznania za pracę artystyczną. Na wystawie nie zabrakło także przedmiotów, którymi na co dzień otaczali się Państwo Pietraszakowie. Uwagę zwraca olejny portret Leonarda Pietraszaka w kostiumie pułkownika Krzysztofa Dowgirda z Czarnych chmur pędzla Jana Szancenbacha (1997) oraz inne prace gromadzone latami przez aktora-kolekcjonera.

Leonard Pietraszak urodził się 6 listopada 1936 roku w Bydgoszczy, jako trzecie dziecko Aleksandra i Janiny z Dmowskich. Młodość spędził w rodzinnym mieście. Mieszkał w kamienicy przy ul. Gdańskiej 95, a potem przy ul. Grunwaldzkiej 38. W Bydgoszczy ukończył Piątą Państwową Szkołę Ogólnokształcącą Stopnia Licealnego i Podstawowego, obecne III Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza, aby następnie podjąć studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi.

Na początku lat 60. XX wieku Pietraszak grał w teatrach poznańskich, a od 1965 roku związał się z warszawską sceną teatralną. Był aktorem stołecznego Teatru Klasycznego, Teatru Komedii, a w latach 1977–2008 Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza. Na scenie ostatniego przybytku Melpomeny występował nieprzerwanie aż do 2011 roku. Równocześnie rozwijał swoją karierę filmową i telewizyjną. Role w serialach, takich jak Czarne chmury (1973), Czterdziestolatek (1974–1977), Rodzina Połanieckich (1978), Kariera Nikodema Dyzmy (1980), Królowa Bona (1980) czy Siedlisko (1998), filmach m.in. Wielki układ (1976), Vabank (1981) i Vabank II, czyli riposta (1984), Danton (1982), Kingsajz (1987), Trójkąt bermudzki (1987), Złoto dezerterów (1998) czy Listy do M (2011) oraz w licznych spektaklach Teatru Telewizji, zapewniły aktorowi ogromną popularność.

Pietraszak wraz z żoną Wandą kolekcjonowali dzieła sztuki, głównie obrazy z zakresu polskiej szkoły pejzażowej oraz prace współczesnych artystów, przede wszystkim swoich przyjaciół Tadeusza Kulisiewicza i Jana Szancenbacha.

Za wybitne osiągnięcia na niwie kultury polskiej artyście przyznano Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” i odznakę „Zasłużony Działacz Kultury”.

Od 2018 roku jest Honorowym Obywatelem Bydgoszczy. W Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach znajduje się odcisk dłoni sławnego aktora, a w Bydgoskiej Alei Autografów tabliczka z jego autografem. Dodatkowo w mieście nad Brdą jeździ tramwaj nazwany imieniem Leonarda Pietraszaka.

Aktor zmarł 1 lutego 2023 roku w Michałowie-Grabinie i został pochowany na Cmentarzu Starofarnym w Bydgoszczy.

Muzeum Okręgowe składa serdeczne podziękowania Pani Wandzie Majer-Pietraszak i Panu Tomaszowi Pietraszakowi za udostępnienie pamiątek po wybitnym aktorze i Bydgoszczaninie.

dr Anna Nadolska, dr Monika Kosteczko-Grajek