Fotografia zaangażowana czy tworzenie mitu fotografii socjologicznej w PRL? | Sztuka fotografii | wykład

Z wielu przyczyn, głównie o charakterze historycznym, termin „fotografia społecznie zaangażowana” przez długi czas nie funkcjonował w oficjalnej historii polskiej fotografii przed 1989 rokiem. Co prawda obrazy ukazujące nierówności społeczne powstawały już w XIX wieku, jak choćby etnograficzne portrety warszawskich zawodów Waleriana Twardzickiego, ale w okresie PRL temat biedy i nierówności społecznych był tabu i rozpowszechnianie takich fotografii zazwyczaj blokowała cenzura.

Podczas majowego wykładu przyjrzymy się ewolucji tego gatunku w Polsce. Cofniemy się do lat 30. XX wieku, gdy Jerzy Benedykt Dorys dokumentował zaułki Kazimierza Dolnego, a fotografowie z Polesia tworzyli obrazy, które na swój czas w pełnym obiegu musiały czekać aż do lat 80. Jedną z ważnych postaci w drugiej połowie XX wieku był Andrzej Baturo – fotoreporter związany ze środowiskiem warszawskim, fotografami współpracującymi z tygodnikami „Na Przełaj”, „Razem” czy „itd”. To on w listopadzie 1980 roku, podczas krótkotrwałego „karnawału Solidarności” zorganizował I Ogólnopolski Przegląd Fotografii Socjologicznej, który cenzura zamknęła po zaledwie tygodniu ze względu na zbyt silnie manifestowane postawy twórcze.

Wspólnie ze Stanisławem Jasińskim zastanowimy się też nad znaczeniem terminu „fotografia socjologiczna” ukutego przez Urszulę Czartoryską, między innymi w kontekście legendarnego cyklu „Zapis socjologiczny” Zofii Rydet. Spotkanie zamknie refleksja nad współczesnością: czy dzisiejsze „street photo” jest kontynuacją dawnej misji? Jakie tematy podejmują dzisiejsi dokumentaliści, a co wciąż pozostaje tabu?

Wykład poprowadzi Stanisław Jasiński – fotografik, instruktor fotografii, członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Znawca historii fotografii oraz kolekcjoner zabytkowych aparatów i innych artefaktów związanych z tą dziedziną sztuki.