DKJo! | Bronisław Linke – „Autobus”

Podczas październikowego spotkania Dyskusyjnego Klubu Jednego Obrazu (DKJo!) przyjrzymy się jednemu z najbardziej poruszających i bezkompromisowych dzieł w powojennej sztuce polskiej. Na warsztat weźmiemy „Autobus” Bronisława Linkego. To obraz-metafora, który w mocny sposób rozlicza się ze społeczną rzeczywistością i ludzką kondycją.

Stosunkowo niewielkie rozmiarem płótno skrywa w sobie wiele nagromadzonych treści. Linke tworzył je etapami w latach 1955-1961. Rozpoczął pracę w okresie odwilży politycznej, ukończył na krótko przed śmiercią. Obraz jest groteskową panoramą ukazująca bierność, marazm i bezwolność pasażerów uwięzionych w pędzącym pojeździe.

Podczas spotkania:

• Przyjrzymy się procesowi powstawania obrazu; przeanalizujemy, jak sześcioletni czas pracy nad płótnem wpłynął na jego ostateczną strukturę oraz dlaczego przez całe dekady dzieło to miało trudną drogę do szerszej publiczności.
• Przeanalizujemy ciasną, klaustrofobiczną kompozycję: sprawdzimy, jak artysta zdołał zmieścić na jednym płótnie ponad czterdzieści postaci i co wymusza na widzu bezpośredni kontakt z tą stłoczoną masą.
• Rozszyfrujemy bogatą symbolikę pasażerów; przyjrzymy się poszczególnym typom ludzkim, manekinom i rekwizytom reprezentującym konformizm, biurokrację, konsumpcjonizm oraz zobojętnienie.
• Zbadamy postać kierowcy i kierunek jazdy: kim jest postać za kierownicą? Dokąd zmierza ten specyficzny pojazd? Co oznacza utrata kontroli nad własnym losem?
• Omówimy ślad, który obraz zostawił w polskiej kulturze, sprawdzimy, w jaki sposób wizja Linkego rezonowała w późniejszych latach, stając się między innymi bezpośrednią inspiracją dla słynnego „Czerwonego autobusu” Jacka Kaczmarskiego.

Jak zawsze zaprosimy do wspólnej dyskusji, dzielenia się własnymi interpretacjami i refleksjami.

Spotkanie poprowadzi: historyk sztuki Łukasz Wudarski.