GWIAZDOZBIÓR KRYMINALNY 2026 – 5. EDYCJA
Już w dniach 22–26 kwietnia Toruń ponownie stanie się stolicą polskiego kryminału. 5. edycja Festiwalu Premier i Debiutów Gwiazdozbiór Kryminalny Kujawy i Pomorze zapowiada się wyjątkowo – zarówno pod względem programu, jak i zaproszonych gości. Wydarzenie co roku przyciąga miłośników literatury sensacyjnej i kryminalnej, tworząc przestrzeń do spotkań z autorami, rozmów o książkach oraz odkrywania nowych talentów.
Sir Ian Rankin gościem festiwalu
Jedną z największych gwiazd tegorocznej edycji będzie Sir Ian Rankin – jeden z najważniejszych współczesnych autorów kryminałów. Jego obecność wywołała ogromne zainteresowanie i entuzjazm wśród czytelników. Urodzony w 1960 roku szkocki pisarz, absolwent Uniwersytetu w Edynburgu, zanim zdobył literacką sławę, pracował m.in. jako dziennikarz, muzyk punkowy czy poborca podatkowy. Przełomem w jego karierze była powieść „Supełki i krzyżyki” (1987), otwierająca cykl o inspektorze Johnie Rebusie. Kolejne książki z tej serii trafiały na listy bestsellerów i były tłumaczone na wiele języków. Rankin jest laureatem licznych nagród, w tym prestiżowej Diamond Dagger, a jego twórczość doczekała się również ekranizacji telewizyjnej.
Kryminalny Debiut Roku – znak rozpoznawczy festiwalu
Jednym z najważniejszych punktów programu festiwalu jest konkurs na Kryminalny Debiut Roku – wyróżnienie, które od lat promuje nowe nazwiska w polskiej literaturze kryminalnej. W tegorocznej edycji do konkursu zgłoszono 26 powieści wydanych w 2025 roku. Nominacje wyłoniło jury w składzie: dr Ryszard Ćwirlej (przewodniczący), Agata Koss-Dybała, Georgina Gryboś oraz dr hab. Rafał Moczkodan, są to następujące książki:
- Trzy – Gabriela Pawlina (Wydawnictwo FILIA)
- Matilde (tom I) – R.A. Olek (Wydawnictwo Książnica)
- Zamglone – Marcel Frątczak (Wydawnictwo Niebieskie)
- Wolta – Dariusz Gizak (Wydawnictwo Media Rodzina)
Zwycięzca otrzyma nagrodę w wysokości 25 tysięcy złotych ufundowaną przez Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Nagrodzony zostanie także redaktor lub redaktorka zwycięskiej książki – wyróżnienie w wysokości 4 tysięcy złotych przyznaje Książnica Kopernikańska. Laureatem poprzedniej edycji został Michał Zgajewski. W wcześniejszych latach nagrodę zdobyli również m.in. Grzegorz Dziedzic, Julia Łapińska oraz Przemysław Kowalewski.
Gwiazdy polskiego kryminału w Toruniu
Festiwal to także imponująca lista gości reprezentujących czołówkę polskiej sceny kryminalnej. Wśród nich znaleźli się m.in.: Katarzyna Bonda, Maciej Siembieda, Anna Kańtoch, Igor Brejdygant, Wojciech Chmielarz, Zygmunt Miłoszewski, Mariusz Czubaj czy Małgorzata Oliwia Sobczak. Nie zabraknie również wielu innych cenionych autorek i autorów, w tym duetów pisarskich oraz twórców reprezentujących różne nurty literatury kryminalnej. Tak silna reprezentacja sprawia, że festiwal staje się nie tylko przeglądem najciekawszych zjawisk w gatunku, ale także wyjątkową okazją do spotkań z autorami, rozmów i zdobycia autografów.
Szczegółowy program festiwalu Gwiazdozbiór Kryminalny 2026:
ŚRODA – 22.04 – ZBRODNIE AUTORA
- 17:00 – Co z potworem redaktor?
Prowadzenie: Maciej Siembieda (rozmowa) - 18:00 – Jedne decyzje, dwie historie. Jak połączyć komunikat?
Gość: Łukasz Kowalczyk (wykład) - 18:00 – Kryminalne kobiece historie
Goście: Agnieszka Lingas-Łoniewska, Małgorzata Oliwia Sobczak
Prowadzenie: Anna Sobańska-Banaszczyk (panel) - 20:00 – Redagowanie na cztery ręce
Goście: Beata i Eugeniusz Dębscy, Małgorzata i Michał Kuźmińscy
Prowadzenie: Łukasz Orbitowski (panel) - 21:00 – Śmierć wśród wielkich. Biologia kryminalistyczna
dr n. med. Marcin Mączyński (wykład)
CZWARTEK – 23.04 – ZNAMIONA ZBRODNI
- 10:00–11:30 – Warsztaty kreatywnego pisania
Prowadzenie: Bartłomiej Siembieda - 11:00–12:00 – Warsztaty kryminalistyczne
Prowadzenie: dr Marcin Mączyński - 12:00 – Katarzyna Bonda – premiera powieści „Dom bestii”
Prowadzenie: Marcin Zwierzchowski (spotkanie autorskie) - 13:00 – W pułapce pytań, czyli jak poznać prawdę
Marcin Kaflarski (wykład) - 14:00 – Kryminał jako opis rzeczywistości
Goście: Bartosz Szczygielski, Michał Śmielak, Przemysław Żarski
Prowadzenie: Marcin Meller (panel) - 15:00 – Marcin Zaremba – premiera powieści „Synteza”
Prowadzenie: Żaneta Zub (spotkanie) - 18:00 – Kryminalna gra miejska
- 20:00 – Marcin Czubaj – spotkanie autorskie
- 21:00 – Każdy może być mordercą – warsztaty literackie
Zygmunt Miłoszewski
PIĄTEK – 24.04 – DOWODY ZBRODNI
- 12:00–15:00 – Warsztaty z biegłym sądowym i dyplomatą
Prowadzenie: dr n. med. Bartosz Rychlik, mec. Robert Szalachowski - 17:00 – Kobiety kryminału
Katarzyna Bonda (spotkanie) - 18:00 – dr n. med. Jacek M. Maciejewski – psychiatria i psychoterapia sądowa (wykład)
- 19:00 – Jak słowo zamienia się w obraz?
Igor Brejdygant, Jakub Ćwiek
Prowadzenie: Dorota Grot (panel) - 19:30 – Jacek Piekara – premiera powieści
- 20:00 – Kryminał jako narzędzie opisu rzeczywistości
Goście: Michał Śmielak, Bartosz Szczygielski, Przemysław Żarski
Prowadzenie: Marcin Meller (panel) - 21:00 – Marcin Zaremba – spotkanie
- 22:00 – Kino plenerowe: „Komisarz Kott”
Prowadzenie: Justyna Kosińska
SOBOTA – 25.04 – ZBRODNIE LITERACKIE
- 11:00–13:00 – Warsztaty kryminalne
Prowadzenie: Jakub Ćwiek - 11:00–13:00 – Warsztaty scenariuszowe
Prowadzenie: Kacper Wysocki - 12:00 – Konstelacja blogosfery
Goście: Bartosz Szczygielski, Małgorzata Oliwia Sobczak, Robert Małecki, Anna Kańtoch, Małgorzata i Michał Kuźmińscy, Ryszard Ćwirlej (panel) - 14:30 – GWIAZDA FESTIWALU: Michał Szklarski (spotkanie autorskie)
Prowadzenie: Mariusz Czubaj - 15:30 – Wojciech Chmielarz – premiera powieści
Prowadzenie: Jerzy Armata (spotkanie) - 16:30 – Algorytm na tropie fabuły
Prowadzenie: Daniel Zamorski (warsztaty interaktywne) - 18:00 – GWIAZDA FESTIWALU: Ian Rankin (spotkanie autorskie)
- 20:00 – Gala festiwalowa
NIEDZIELA – 26.04 – ŚWIAT ZBRODNI
- 10:00–11:30 – Warsztaty literackie
Prowadzenie: Jakub Ćwiek - 11:00–13:00 – Warsztaty scenariuszowe
Prowadzenie: Kacper Wysocki - 10:30 – Spotkanie autorskie z laureatem nagrody Kryminalnego Debiutu Roku
- 11:30 – Czynny i przestępcy. Panel
Gość: prof. dr hab. Aleksander Szejna
Prowadzenie: Przemysław Semczuk - 16:00 – Anna Kańtoch – spotkanie autorskie
Prowadzenie: Joanna Czarnowska
🌐 gwiazdozbiorkryminalny.pl
Źródło: Książnica Kopernikańska w Toruniu