Rok Kobiet Odważnych: Bohaterki

Szukaj w:
Usuń filtry
OK

28 artykułów

Wiktoria Gentil-Tippenhauer (1863–1946?) – pisarka, jedyna XIX-wieczna Polka, która przetłumaczyła dzieło Szekspira

Gentil-Tippenhauer była jedyną polską dziewiętnastowieczną tłumaczką dzieła Williama Szekspira. Udzielała się także charytatywnie, jako członkini Konferencji św. Wincentego a Paulo przy kościele księży Misjonarzy w Bydgoszczy. Tłumaczka spędziła w mieście nad Brdą przynajmmniej 18 lat swojego życia.

Wanda Gentil-Tippenhauer (1899–1965) – artystka malarka

Dzieciństwo spędziła na tropikalnej wyspie Haiti. Na początku lat 20. XX w. mieszkała w Bydgoszczy. Prace plastyczne Gentil-Tippenhauer znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem i Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy.

Natalia Morozowiczowa (1879–1964) – aktorka Teatru Miejskiego w Bydgoszczy

Urodziła się w Warszawie. Była aktorką m.in. Teatru Polskiego w Łodzi i w Kijowie. W okresie poprzedzającym powrót Bydgoszczy do macierzy należała do teatru plebiscytowego (objazdowego) pod kierunkiem Ludwika Dybizbańskiego. W roku 1954 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Salomea Sujkowska (1912-1996) – lekarka, żołnierz AK, miłośniczka zabytków

Uśmiech, empatia i pełne poświecenie dla pacjentów – tak w pamięci mieszkańców Grudziądza zapisała się pani doktor Salomea Sujkowska. Lekarka ale także Społeczny Opiekun Zabytków.

Maria z Radziwiłłów Skórzewska (1872–1944) – hrabina na Lubostroniu, działaczka niepodległościowa

Jej ojciec książę Karol Radziwiłł, pan na Nieświeżu zadecydował, że Maria wyjdzie za hrabiego Witolda Skórzewskiego, którego dobra były zacne, ale Skórzewscy nie mogli pochwalić się rodowodem godnym Radziwiłłów, a ich rezydencje leżały hen, gdzieś na dalekiej Wielkopolsce.

Maria Kuncewiczowa (1895–1989) – pisarka, nauczycielka

Zadebiutowała w 1918 roku w czasopiśmie „Pro arte et studio”; w artykułach i opowiadaniach przywoływała Ciechocinek, który nazywała solankowym krajem. W 1938 roku otrzymała Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury.

Maria Karłowska (1865–1935) – błogosławiona Kościoła katolickiego, założycielka Zgromadzenia Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej

W 1894 Maria założyła Zgromadzenie Sióstr Pasterek od Opatrzności Bożej, opracowała jego konstytucję oraz podręczniki ascetyczne, wychowawcze i praktyczne. W domach, którymi kierowała, już jako siostra Maria, dziewczęta przygotowywano do samodzielnego życia. 1997 roku papież Jan Paweł II ogłosił ją błogosławioną.

Zofia Staruszkiewicz (1918–1996) – lekkoatletka, mistrzyni Polski

Międzywojenny Grudziądz słynął ze świetnych sportowców, odnoszących sukcesy na zawodach w kraju i za granicą. Warto pamiętać o Zofii Staruszkiewicz, członkini grudziądzkiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, która w wieku 18 lat zdobyła mistrzostwo Polski w lekkoatletyce!

Justyna Emilia Wichlińska (1878–1964) – ziemianka, działaczka społeczna

Uczyła dzieci języka polskiego i historii a także wspierała finansowo niezamożnych uczniów, umożliwiając im edukację. Za pracę społeczną została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.

Maria Wierzbicka (1879–1972) – bibliotekarka

Przez cały okres międzywojenny była „prawą ręką” dyrektora Witolda Bełzy. Jako kierowniczka działu uzupełniania, gromadzenia i opracowywania dbała o główny, bydgoski księgozbiór. Książkom poświęciła przeszło 40 lat życia.

Gustawa Jarecka (1908–1943) – prozaiczka, nauczycielka, członkini podziemnej organizacji Oneg Szabat

W czasie II wojny światowej pracowała w getcie warszawskim w Radzie Żydowskiej jako telefonistka i maszynistka. Współtworzyła podziemne archiwum, tzw. Archiwum Ringelbauma dotyczące akcji likwidacyjnej getta.

Jadwiga Dziubińska (1874–1937) – działaczka ruchu ludowego, posłanka, autorka nowatorskich programów pedagogicznych, kierowniczka szkoły żeńskiej w Kruszynku

Aktywnie działała w komisjach oświaty, ochrony pracy i opieki społecznej. Szczególnie zaangażowała się w projekt ustawy o ludowych szkołach rolniczych, zaakceptowany przez sejm w lipcu 1920 roku.

Irena Dubiska (1899–1989) – skrzypaczka, pedagog

Urodzona w Inowrocławiu, zadebiutowała w sali koncertowej w Wittenberdze, a w wolnej Polsce w Filharmonii Warszawskiej. W czasie II wojny światowej konsekwentnie odmawiała udziału w oficjalnych koncertach, równocześnie brała udział w tajnym życiu okupowanej przez Niemców Warszawy.

Elżbieta Zawacka (1909–2009) – generał Wojska Polskiego, cichociemna, profesor nauk humanistycznych

W czasie wojny była żołnierzem KG ZWZ-AK, kurierką, emisariuszką, jedyną kobietą pośród 316 cichociemnych, brała udział w powstaniu warszawskim.

Apolonia Chałupiec – Pola Negri (1897–1987) – aktorka, gwiazda filmowa.

Urodziła się jako Barbara Apolonia Chałupiec 3 stycznia 1897 roku w Lipnie. Szlifowała talent na kursach dla aktorów i już jako Pola Negri zagrała Anielę w Ślubach panieńskich na deskach warszawskiego Teatru Małego. W 1922 roku – w okresie złotej ery Hollywood! – otworem stanęła przed nią Ameryka.

Anna Krzycka (1910–1991) – naczelna redaktorka i współwydawczyni czasopisma dla kobiet

Ta „medialna wizjonerka” wraz z mężem Alfredem stworzyła na początku lat 30. XX wieku potęgę prasową w Żninie. „Moja Przyjaciółka – Ilustrowany Dwutygodnik Kobiecy” odniosła niewyobrażalny sukces (nakład w wysokości 250 tysięcy egzemplarzy) i była najpoczytniejszym pismem dla kobiet w międzywojennej Polsce.

Aniela Potulicka (1861–1932) – ziemianka, filantropka, działaczka społeczna

Organizowała kursy oświatowe o tematyce patriotycznej i religijnej, zainicjowała kursy zajęć praktycznych dla kobiet, często prowadziła je osobiście, i założyła w Potulicach związek oświatowy „Ognisko” oraz bibliotekę, sprowadzając polskie książki i prasę ze wszystkich trzech zaborów.

Aleksandra Aspis (1857–1933) – animatorka życia kulturalnego, nauczycielka, dyrektorka Szkoły Żeńskiej we Włocławku

Aleksandra Aspis, urodzona w Nieszawie prawnuczka generała Antoniego Madalińskiego, wyrastała w domu o silnych tradycjach patriotycznych. Pensja pani Aspis była najpierw szkołą 4-klasową, a w 1910 roku przekształciła się w 7-klasową Szkołę Żeńską.

Helena Grossówna (25.11.1904–1.07.1994) – aktorka filmowa i teatralna, żołnierka, dowódca batalionu AK

Była aktorką filmową i teatralną, tancerką, autorką choreografii teatralnych i filmowych. Wszechstronnie uzdolniona muzycznie, aktorsko i tanecznie, torunianka szybko stała się gwiazdą największych polskich komedii muzycznych lat 30.

Stefania Tuchołkowa (1874–1924) – ziemianka, literatka, publicystka, działaczka narodowa, społeczna i polityczna, emancypantka

Z pasją zajęła się działalnością literacką i oświatową, a także charytatywną. W czasie I wojny światowej pomagała Wincentynie Teskowej w redagowaniu i wydawaniu gazety. Była konspiratorką w powstaniu wielkopolskim (1918/1919) i orędowniczką powrotu Bydgoszczy do Polski.

Wincentyna Teskowa (1888–1957) – administratorka, dyrektorka i redaktorka gazety, działaczka narodowa, społeczna i polityczna, emancypantka

Współzałożycielka i współwłaścicielka (z mężem Janem) „Dziennika Bydgoskiego” – polskiej gazety, ukazującej się od grudnia 1907 r. Współorganizowała uroczystości powrotu Bydgoszczy do Polski w styczniu 1920 r. W 1925 r. została wybrana do Rady Miasta.

Wanda Rolbieska (1876–1952) – dyrektorka, nauczycielka

Po powrocie do Bydgoszczy podjęła tajne nauczanie języka polskiego, literatury i historii polskiej. W 1920 r. założyła gimnazjum dla dziewcząt. Udzielała się społecznie. Została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.

Felicja Krysiewiczowa (1897–1970) – muzyk, śpiewaczka, pedagog, działaczka kultury

Wirtuoza gry na fortepianie i śpiewu solowego. Współorganizowała Towarzystwo Muzyczne, Orkiestrę Radiową i Studium Operowe. W kolejnych latach stworzyła Studium Muzyczne. Była inicjatorką założenia i upaństwowienia orkiestry symfonicznej, a wreszcie przekształcenia jej w Filharmonię Pomorską.

Alina Prus-Krzemińska (1868–1957) – literatka, działaczka społeczna

Była literatką związaną z „Dziennikiem Bydgoskim”. W jej twórczości przeważają utwory o tematyce regionalnej, związane z Bydgoszczą i okolicami np. powieść Barczatka. Poza prowadzoną działalnością społeczną w mieście nad Brdą, pisarka należała do aktywnych członkiń soleckich stowarzyszeń przykościelnych.

filtry0