„Między pędzlem a tuszem. Współczesna kaligrafia japońska w stylu Hatai” – nowa wystawa w Muzeum Sztuki Azji – Kamienica pod Gwiazdą
Dziedzictwo

„Między pędzlem a tuszem. Współczesna kaligrafia japońska w stylu Hatai” – nowa wystawa w Muzeum Sztuki Azji – Kamienica pod Gwiazdą

  • 17
    września 2026 (czwartek), godz. 17:00
Podany czas trwania wystawy nie uwzględnia dni wolnych oraz rzeczywistych godzin otwarcia. Przed wizytą w danym obiekcie prosimy o kontakt z organizatorem celem potwierdzenia dostępności ekspozycji.
Miejsce:
Muzeum Okręgowe w Toruniu – Ratusz StaromiejskiToruń, Rynek Staromiejski 1
Muzeum Sztuki Azji – Kamienica pod Gwiazdą, oddział Muzeum Okręgowego w Toruniu, serdecznie zaprasza na nową wystawę czasową pt. „Między pędzlem a tuszem. Współczesna kaligrafia japońska w stylu Hatai”. Uroczysty wernisaż odbędzie się 17 września 2026 r. o godz. 17.00. Ekspozycja, przygotowana we współpracy z japońskimi stowarzyszeniami kaligraficznymi, zaprezentuje unikalne prace na zwojach, wachlarzach i tanzaku, a otwarciu towarzyszyć będą warsztaty prowadzone przez Mistrzów z Japonii.

Kaligrafia (shodō) zaliczana jest w Japonii do sztuk pięknych na równi z malarstwem. Jest to jeden ze sposobów życia, postępowania oraz doskonalenia indywidualnych umiejętności. Istotą wschodniej kaligrafii jest nie tylko poprawny zapis, lecz także odzwierciedlenie osobowości piszącego. Uważano ją za podstawę wykształcenia – tak jak układanie wierszy czy rysowanie tuszem. Często dzieła kaligraficzne stanowią dekorację tradycyjnych pomieszczeń w domach mieszkalnych oraz pawilonach herbacianych. Kaligrafia japońska nie jest jedynie formą przekazywania treści, ale także przedmiotem delektowania się jej pięknem. Japończycy cenią pismo samo w sobie, a tradycja ta trwa od tysięcy lat. Kaligrafuje się tuszem (sumi) przy pomocy pędzla (fude). Znaki zapisuje się powoli, w stanie pełnej koncentracji, dążąc do perfekcji – przeważnie w sposób tradycyjny, od góry do dołu. Kolejność pisania kresek czy elementów znaku oraz ich kierunek są niezwykle istotne, zatem należy ściśle przestrzegać wzoru pisania każdego z nich. Do kaligrafowania służy biały papier (hanshi), który odpowiednio wchłania tusz. Pod kartkę kładzie się filcową podkładkę (shitajiki), która wchłania nadmiar tuszu i stanowi miękkie podłoże pozwalające osiągnąć delikatne ruchy pędzla oraz stonowane kreski znaków. Do przytrzymania kartki na podkładzie używa się podłużnego ciężarka (bunchin), który kładzie się u góry. Grubość pisanych kresek zależy od stopnia przyciśnięcia pędzla do papieru – im mocniej pędzel jest przyciśnięty, tym grubsza jest malowana linia.   Wystawa kaligrafii japońskiej jest owocem współpracy Muzeum Okręgowego w Toruniu z japońskim Stowarzyszeniem Sztuk Kaligrafii Toyo (Toyo Calligraphy Arts Association) oraz Międzynarodową Radą Rozwoju Kaligrafii (International Calligraphy Development Council). Hatai to technika kaligraficzna łącząca różne style w jedno, spójne dzieło sztuki. Obejmuje zarówno ideogramy chińskie i japońskie sylabariusze, jak i różne style kaligraficzne używane w Japonii. W jednej pracy różnorodne pisma połączone są w swobodny sposób, tworząc kreatywne dzieło, które równoważy Hosei (linie proste, kanciaste) z Ensei (linie zakrzywione, okrągłe). Toyo Calligraphy Art Association (jap.: Toyo Shodo Geijutsu Gakkai; pol.: Towarzystwo Sztuki Kaligrafii Wschodu) zostało założone we wrześniu 1955 roku w Hachioji (dzielnicy Tokio) przez Chikuho MATSUMOTO oraz współpracujących z nim kaligrafów. Celem organizacji są badania nad artystyczną stroną kaligrafii, promocja edukacji w tej dziedzinie oraz wspieranie twórczego podejścia, w tym indywidualnych technik wyrazu. W centrum uwagi Towarzystwa znajduje się rozwój nurtu Hatai w kaligrafii, który w 1949 roku zapoczątkował założyciel organizacji, Chikuho Matsumoto. Hatai (pol.: „wyrwane style”) poszukuje nowych form wyrazu z wykorzystaniem klasycznych stylów wywodzących się z Chin, mieszając je wzajemnie i łącząc z nowymi trendami. Hatai akceptuje również indywidualne techniki artystycznej ekspresji oraz sięganie do innych dziedzin sztuk plastycznych, np. grafiki. Daje to nowe możliwości w zakresie formy plastycznej i wyeksponowania znaczenia lub przesłania dzieła.   Toyo Calligraphy Art Association w Tokio wydaje miesięcznik „Hoen” oraz jego edycję dla uczniów i studentów – kwartalnik „Hatai”. Organizuje i współorganizuje wystawy kaligrafii oraz prowadzi warsztaty. Wspiera również muzea i instytucje kulturalne w kraju i za granicą w formie darowizn publikacji oraz prac towarzystwa. Nasza współpraca z japońskimi kaligrafami trwa od 2010 roku. Od 2020 roku była ona nieco ograniczona ze względu na pandemię oraz wojnę w Ukrainie. W tym roku ponowne zaprezentujemy ich prace na zwojach (kakejiku), wachlarzach i „listkach” (tanzaku). Do Polski znowu przyletą japońscy Mistrzowie kaligrafii. W trakcie otwarcia wystawy planują oni przeprowadzenie warsztatów dla mieszkańców Torunia (zgłoszenia przyjmujemy pod adresem: dkp@muzeum.torun.pl).   Zapraszamy!

 

Wystawa: „Między pędzlem a tuszem. Współczesna kaligrafia japońska w stylu Hatai”

Wernisaż: 17 września 2026 r., godz. 17.00

Miejsce: Muzeum Sztuki Azji – Kamienica pod Gwiazdą

Termin ekspozycji: 17 września 2026 r. – 27 lutego 2027 r.

Informacje i zapisy na warsztaty: Dział Edukacji (dkp@muzeum.torun.pl)

 



Źródło: Muzeum Okręgowe w Toruniu