Klasyka gatunku: Marian Opania – spotkanie

Organizator: Stowarzyszenie KolorOFFon

Informacje od Organizatora:

Przeźrocza Festiwal Filmowy już po raz dwunasty aktywnie szuka nowych nurtów w kinie, czerpiąc jednocześnie z filmowych tradycji.
Jak co roku prezentujemy kino uznanych mistrzów zostawiając przestrzeń dla poszukiwań i eksperymentów młodych twórców.

Jesteśmy między tym, co analogowe, zapomniane, cierpliwe wydobyte z filmowych zakamarków, a tym co w kinie nowe i odkrywcze. Chcemy patrzeć inaczej, łączyć ze sobą różne dziedziny sztuki, wciągać widzów w interdyscyplinarny świat festiwalu i ciągle odkrywać filmowych rewolucjonistów.

W sobotę 5. września Marian Opania odbierze w bydgoskich Młynach Rothera „Klasykę Gatunku” – Nagrodę Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za ponadczasową kreację aktorską w filmie „Człowiek z żelaza” Andrzeja Wajdy.

Prawie 60. lat temu Marian Opania zagrał w Bydgoszczy harcerza Truchaczka w filmie „Sąsiedzi” Aleksandra Ścibora-Rylskiego. Film jest rekonstrukcją zdarzeń bydgoskiej „krwawej niedzieli” z września 1939 roku, a premiera filmu odbyła się we wrześniu 1969 roku w bydgoskim kinie Pomorzanin. Przez kolejne dekady Marian Opania stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorów filmowych i teatralnych. Podczas tegorocznych Przeźroczy zobaczymy na kinowym ekranie „Człowieka z żelaza” (środa 2.09.2026, godz. 17:00, Kino Orzeł), a sam Opania dołączy do znamienitego grona laureatów „Klasyki Gatunku”, wśród których znaleźli się już m.in. Katarzyna Figura, Daniel Olbrychski i Jan Jakub Kolski. 

Marian Opania – ur. w 1943 r. w Puławach. Aktor teatralny i filmowy, związany z teatrem Ateneum w Warszawie. Absolwent warszawskiej PWST (1964). W kinie debiutował drugoplanową rolą w noweli Andrzeja Wajdy „Warszawa” z „Miłości dwudziestolatków”. Jego specjalnością początkowo były role młodych chłopców, jak w „Beacie” Anny Sokołowskiej czy „Stajni na Salvatorze” Pawła Komorowskiego. Dopiero jedna z głównych ról w „Skoku” Kazimierza Kutza pozwoliła mu zaprezentować pełnię talentu. Partnerując Danielowi Olbrychskiemu, przekonująco wykreował postać Pawła, chłopaka, który szukając miejsca w życiu po oblanej maturze, przechodzi przyspieszony proces dojrzewania. Za tę rolę i za zupełnie inną postać – męskiego, zdecydowanego harcerza Truchaczka w „Sąsiadach” Aleksandra Ścibora-Rylskiego, został uhonorowany Nagrodą im. Zbigniewa Cybulskiego, przyznawaną przez tygodnik „Ekran”. W filmie „Palec boży” Antoniego Krauzego, Opania z pasją stworzył bohatera zjadanego przez własne ambicje. Tadeusz to rola w roli: z jednej strony zwykły chłopak, nawet w pewnym sensie prosty, z drugiej – ciągle grający, bo niepewny tego, kim jest. Aktor doskonale pokazał jego przemianę i dojrzewanie do odpowiedzialności. Talent komiczny zaprezentował natomiast w „Awansie” Janusza Zaorskiego, gdzie jako jedyny wykształcony w rodzinnej wsi chce ją modernizować, naprawiać i oświecać, a spotyka się z nieufnością i odrzuceniem. Jedną z jego ważniejszych ról jest dziennikarz w „Człowieku z żelaza”, który pod wpływem wydarzeń Sierpnia 1980 w Gdańsku „nawraca się” i z wiarą w lepsze jutro zrywa z reżimem. Aktorstwo Opani jest pełne pasji, a tworzone przez siebie postaci wzbogaca poczuciem humoru. Jest znany z występów w licznych kabaretach, ma też w dorobku kilkadziesiąt spektakli Teatru Telewizji. Był wielokrotnie nagradzany za role teatralne i filmowe.