Lapidaria – Zapomniane cmentarze Kujaw i Pomorza

Lapidaria – Zapomniane cmentarze Kujaw i Pomorza to portal dokumentacyjny poświęcony nieczynnym i zapomnianym cmentarzom na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Serwis gromadzi i udostępnia wiedzę na temat tzw. trudnego dziedzictwa – nekropolii, w większości innowierczych, będących często jedynym zachowanym śladem wieloreligijnej i wieloetnicznej przeszłości lokalnych społeczności regionu.

Portal prezentuje efekty wieloletnich działań dokumentacyjnych prowadzonych od 2009 roku przez Stowarzyszenie Lapidaria. W jego zasobach znajdują się szczegółowe opisy cmentarzy i ich pozostałości, dokumentacja fotograficzna, informacje archiwalne pozyskiwane m.in. z zasobów archiwów oraz urzędów ochrony zabytków, a także relacje i wywiady z najstarszymi mieszkańcami miejscowości. Zgromadzony materiał uzupełnia i porządkuje rozproszone oraz często powierzchowne dotąd opracowania historyczne, stanowiąc cenne źródło dla historyków, regionalistów i badaczy dziedzictwa kulturowego.

Jednym z kluczowych elementów portalu jest ogólnodostępna baza danych zinwentaryzowanych cmentarzy – do tej pory obejmująca ponad 500 obiektów spośród ok. 1790 zidentyfikowanych w regionie. Serwis zawiera również unikatowe narzędzia kontekstowe, takie jak mapa osadnictwa olęderskiego i rumunkowego oraz spis zmarłych opracowany na podstawie zachowanych inskrypcji nagrobnych. Jest to jedna z nielicznych, a zarazem najbardziej kompleksowych baz tego typu w Polsce.

Portal dokumentuje także działania związane z porządkowaniem i renowacją zapomnianych nekropolii, prowadzone we współpracy z lokalnymi samorządami, instytucjami kultury, szkołami, parafiami, leśnictwami oraz organizacjami społecznymi. Opisywane inicjatywy mają na celu nie tylko fizyczne ratowanie cmentarzy, lecz także przywracanie ich do świadomości lokalnych społeczności i wyłanianie przyszłych opiekunów tych miejsc.

Integralną częścią serwisu jest wymiar edukacyjny. Portal pełni funkcję narzędzia wspierającego działania edukacyjne realizowane w szkołach, środowisku akademickim oraz w ramach popularyzacji wiedzy o dziedzictwie sepulkralnym. Publikowane treści, artykuły, materiały źródłowe i opracowania naukowe pomagają przełamywać stereotypy związane z cmentarzami innowierczymi oraz ukazują ich wartość historyczną, artystyczną i kulturową.

Serwis Lapidaria – Zapomniane cmentarze Kujaw i Pomorza stanowi dziś kompleksowe repozytorium wiedzy o zapomnianych nekropoliach regionu oraz ważne narzędzie ochrony dziedzictwa kulturowego, łącząc dokumentację, edukację i społeczne zaangażowanie w jednym, ogólnodostępnym miejscu.

Adres zbiorów on-line: lapidaria.wikidot.com

Administratorem serwisu jest:
Stowarzysznie Lapidaria. 
ul. Wyszyńskiego 16/60
87-100 Toruń
ewangelicka.atlantyda@wp.pl