#Dziedzictwo     

Pieniądz czasu biedy? Banknoty zastępcze z lat 1914-1923

Data
04.02.2019 - 31.05.2019
Miejscowość
Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi - Spichrze - Grudziądz, Spichrzowa / pokaż na mapie
Przepraszamy, niektóre wpisy na naszym portalu mogą być nieaktualne. Z uwagi na zagrożenie związane z ryzykiem zachorowania na COVID-19, w trosce o zdrowie uczestników, organizatorzy odwołują niektóre wydarzenia, zwłaszcza z udziałem osób z grupy ryzyka (osoby starsze i przewlekle chore). Prosimy o weryfikację informacji bezpośrednio u organizatorów.

Od lutego do czerwca 2019 r. w salach Muzeum czynna będzie wystawa numizmatyczna: Pieniądz czasu biedy? Banknoty zastępcze z lat 1914-1923.


Pieniądz zastępczy przez wiele dziesiątek lat nie cieszył się w Polsce popularnością. Dopiero przełom XX i XXI w. przyniósł w tej mierze pewien nowy powiew. Zastępcze znaki pieniężne, którymi niegdyś płacono tak samo jak pełnoprawnymi środkami, zostały docenione i stały się tematem przewodnim katalogów oraz muzealnych ekspozycji, czego wyrazem jest także nowa wystawa w grudziądzkim muzeum, prezentująca banknoty zastępcze z lat 1914-1923.

Głównymi cechami tego rodzaju pieniądza były: ograniczona siła nabywcza, terytorium występowania oraz wygląd. Banknoty zastępcze (bony) miały bezpośrednich poprzedników w pieniądzu namiastkowym, wydawanym dawniej w sytuacjach nadzwyczajnych. Emisje takie służyły chwilowemu zaradzeniu brakowi środków płatniczych i miały ulegać wymianie na pełnowartościowe już po ustabilizowaniu się sytuacji politycznej czy gospodarczej, która warunkowała ich powstanie.

Na wystawie prezentowane są pochodzące z kilku państw europejskich najbardziej interesujące egzemplarze papierowych pieniędzy zastępczych, ze szczególnym uwzględnieniem austriackich i niemieckich. Szczególną grupę tworzą banknoty związane bezpośrednio z Grudziądzem, w tym zarówno emisje miasta oraz powiatu, jak i bony obozu dla jeńców alianckich z okresu Wielkiej Wojny.

Pomimo swojego tymczasowego charakteru większość bonów zastępczych bogato ilustrowano, dzięki czemu przybierały formę małych dzieł sztuki. Były też nośnikiem informacji, a nawet propagandy polityczno-historycznej. Czy więc były naprawdę tylko „pieniądzem czasu biedy”?


Wystawa prezentowana w Spichrzu nr 17.


Źródło: Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu

Wybrane propozycje organizatora

Grudziądz / dzisiaj - 31.05.2020 Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi 100 lat polskiego lotnictwa wojskowego
Grudziądz / dzisiaj - 13.09.2020 Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi Domasław. Nekropolia arystokracji z wczesnej epoki żelaza (VIII - VI w. p.n.e.)
Grudziądz / dzisiaj (wydarzenie stałe) Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi Wystawa stała „Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu 1920-1939”