#Dziedzictwo     

KULTURA LUDOWA KUJAW I ZIEMI DOBRZYŃSKIEJ

Data
wydarzenie stałe
Miejscowość
Muzeum Etnograficzne - Włocławek, Bulwary im. Marszałka J. Piłsudskiego 6 / pokaż na mapie

Wystawa zajmuje trzy kondygnacje zabytkowego spichrza. Przedstawia wieś z przełomu XIX/XX wieku, pokazując poprzez najistotniejsze jej elementy obraz nieistniejącej już kultury ludowej. Poszczególne zagadnienia pokazane zostały w następującej kolejności.

Działy gospodarki podstawowej, rolnictwo, hodowlę i rybołówstwo poprzedza wprowadzenie do całej wystawy zobrazowane mapami, tablicami zawierające informacje o historycznych czynnikach mających wpływ na kształtowanie się tradycyjnej kultury ludowej Kujaw i ziemi dobrzyńskiej. Podstawowy dział – rolnictwo prezentowany jest poprzez narzędzia używane do prac rolniczych (pługi, brony, radła, drapacze, ręczne siewniki) oraz fotogramy ukazujące cykl prac polowych. W drugiej części wystawy pokazane są przedmioty związane z hodowlą, z wylęganiem się drobiu (kosze, skojce), z przetwórstwem domowym (koryto do parzenia świń), z wykorzystywaniem zwierząt do prac polowych (jarzma) oraz transportu (uprząż końska). Specyfikę obu regionów, ich nadrzeczne wiślane położenie oraz obecność jezior, akcentują na wystawie przedmioty związane z rybołówstwem, które było ważnym sposobem zdobywania pożywienia. Prezentowana jest tutaj duża łódź wiślana, sieci oraz samołówki rybackie i kosze do przechowywania złowionych ryb. Wystawę wzbogacają krótkie teksty i fotogramy tematycznie związane z prezentowanymi działami.

Kolejna część obejmuje pięć głównych rzemiosł: garncarstwo, kowalstwo, kołodziejstwo, bednarstwo, plecionkarstwo, stolarstwo. W każdym z działów są prezentowane zarówno narzędzia jak i wyroby rzemieślnicze, co ułatwia zwiedzającemu wyobrażenie o pracy ówczesnych wytwórców. Uzupełnieniem są krótkie teksty i fotogramy przedstawiające rzemieślników przy pracy. Prezentację rzemiosł kończy ciesielstwo ukazujące narzędzia pracy cieśli wiejskich i obrazujące poprzez rysunki podstawowe detale konstrukcyjne. Ta część wzbogacona jest licznymi przeźroczami ukazującymi typy budynków i całych zagród charakterystycznych dla Kujaw i ziemi dobrzyńskiej.

Na ostatniej kondygnacji pokazane są fragmenty wyposażenia wnętrza mieszkalnego, kujawskiego i dobrzyńskiego. Zestawienie ich obok siebie pozwala dostrzec istotne różnice w wyglądzie mebli charakterystycznych dla obu regionów. Ponadto pokazane są drobne sprzęty domowe związane z przygotowywaniem pożywienia i utrzymywaniem czystości. Oba aneksy łączy „ołtarzyk domowy”. Duży fragment wystawy poświęcony jest odświętnym strojom kujawskim. Są tutaj kobiece i męskie stroje Kujawiaków z poł. XIX wieku z zaakcentowaniem funkcjonujących jeszcze wówczas samodziałów oraz typowy dla regionu kujawskiego strój odświętny noszony na przełomie XIX/XX w. Uzupełniają całość materiały ikonograficzne, a więc kopie według szkiców Wojciecha Gersona z poł. XIX wieku pokazujące stroje kujawskie i kobiece nakrycia głowy.

Bogato prezentowana jest kolekcja zabytkowej rzeźby ludowej z wiodącym w tym regionie przedstawieniem Matki Boskiej Skępskiej wzorowanej na „cudownej”, gotyckiej figurze Maryi z sanktuarium maryjnego w Skępem. Prezentowane zabytki dają pełny przegląd istniejących na tym terenie warsztatów rzemieślniczych i tworzących tutaj artystów samorodnych. Ponadto pokazane są wizerunki Chrystusa Ukrzyżowanego oraz różni święci patroni (św. Jan Nepomucen, św. Wawrzyniec, św. Antoni Padewski).

Ostatni fragment wystawy przybliża żywe nadal na Kujawach zwyczaje zapustne. Pokazane są kostiumy i rekwizyty przebierańców zapustnych, pośród których wiodącą rolę odgrywały maszkary zwierzęce, „koń”, „bocian”, „niedźwiedź” i „koza” . Uzupełnieniem tej części ekspozycji są instrumenty muzyczne typowe dla kujawskich kapel ludowych. Niektóre z nich (harmonia, skrzypce) towarzyszyły zapustnym zwyczajom.


Źródło: Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej

Wybrane propozycje organizatora

Włocławek / 22.10.2017 Muzeum ZKiDNIEDZIELA Z KUSTOSZEM... O PIĘKNIE PRZEDMIOTÓW CODZIENNYCH
Włocławek / dzisiaj - 09.11.2017 Muzeum ZKiDWARSZTATY KREATYWNE W MUZEUM
Nieszawa / dzisiaj - 30.11.2017 Muzeum Stanisława NoakowskiegoSAKRAMENTALIA I INNE PAMIĄTKI ŻYCIA
Włocławek / dzisiaj - 13.11.2017 Muzeum Etnograficzne w ToruniuWYSTAWA "MIĘDZY PIĘKNEM A CODZIENNOŚCIĄ..."
Włocławek / dzisiaj (wydarzenie stałe) Gmach Główny MuzeumFajans włocławski