#Sztuki wizualne     

Dogonowie i ich sztuka

Data
wydarzenie archiwalne
Miejscowość
Muzeum Podróżników im. Tony`ego Halika - Toruń, ul. Franciszkańska 9 / pokaż na mapie

dogonowie

Wystawa wypożyczona z Muzeum Narodowego w Szczecinie

 

Bohaterami wystawy są Dogonowie – lud zamieszkujący masyw Bandiagary, usytuowany w południowo-centralnej części Republiki Mali w Afryce. Opowieść o Dogonach, ich religii, wiedzy kosmogonicznej i mitologii osnuta jest wokół sztuki, uznawanej za jedną z bardziej autentycznych i nieskażonych wpływami europejskimi. Dogońskimi artystami są najczęściej kowale, uważani za „mistrzów drewna”.

Wśród obiektów sztuki dogońskiej uwagę zwracają maski. Mieszkańcy masywu Bandiagary mają ponad 70 ich rodzajów związanych z ceremonią pogrzebową dama. Są one odbiciem świata znanego Dogonom. Pojawiają się wśród nich podobizny zwierząt żyjących w buszu, wyobrażenia sąsiednich ludów, reprezentanci zawodów, spotykanych w lokalnej społeczności i związani z tym przedstawiciele kast. Dostrzec można również postaci mityczne oraz symbolicznie ukazane przedmioty materialne. Maski dogońskie w części oddającej twarz są zgeometryzowane i abstrakcyjne. Tworzą całość dopiero ze strojem wykonanym z barwionych włókien roślinnych. Zresztą to właśnie włókna są tematem licznych opowieści tłumaczących pochodzenie masek. Pośród przedstawień figuralnych przeważają wizerunki przodków, prawdziwych i mitycznych, męskich, żeńskich i obojnaczych. Część z nich ma podniesione do góry ręce. Ten gest interpretuje się jako modlitewny wysiłek zmierzający do połączenia ziemi i nieba. Znakiem tego sojuszu jest deszcz, tak ważny dla rolników. Uważa się, że pierwotnie w ten sposób swoich przodków rzeźbili Tellemowie – tajemniczy lud zamieszkujący masyw Bandiagary przed przybyciem Dogonów. To wyobrażenie wtopiło się na dobre w tradycję dogońską i dziś o związkach z Tellemami świadczy tylko nazwa tellem, jak określa się te figury. Obok wyobrażeń antropomorficznych w twórczości Dogonów pojawiają się też podobizny zwierząt, zwłaszcza tych szczególnie ważnych w ich mitologii: krokodyla (nazywanego powszechnie kajmanem), szakala yurugu obdarzonego darem jasnowidzenia, żółwia i dzioborożca (calao).

Wśród kilkudziesięciu eksponatów na wystawie prezentowane będą: drewniane rzeźby maski, figury przedstawiające głównie przodków, małe figurki antropomorficzne i zwierzęce wchodzące w skład zestawów wróżebnych oraz płaskorzeźbione drzwi spichlerzy i domów ginna bana wraz z ozdobnymi zamkami.


Ewa Prądzyńska


Źródło: Muzeum Okręgowe w Toruniu

Wybrane propozycje organizatora

Toruń / 19.09.2019 Ratusz StaromiejskiSpotkanie z cyklu „OBRAZowo rzecz ujmując…”
Toruń / 20.09.2019 Ratusz StaromiejskiWernisaż wystawy „Ceramika Hanny i Leszka Nowosielskich”
Toruń / dzisiaj - 27.10.2019 Ratusz StaromiejskiXLI Międzynarodowe Spotknia Artystyczne „Moja Przygoda w Muzeum”. Wystawa pokonkursowa
Toruń / dzisiaj - 29.09.2019 Kamienica Pod GwiazdąPapier, drewno i bambus – design po japońsku
Toruń / 21.09.2019 - 29.03.2020 Ratusz StaromiejskiWystawa „Ceramika Hanny i Leszka Nowosielskich”