#Film     

26. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych CAMERIMAGE

Data
10.11.2018 - 17.11.2018
Miejscowość
Opera Nova - Bydgoszcz, Marszałka Focha 5 / pokaż na mapie

Autor plakatu: Rafał Olbiński

 

program

Nagrodę za Całokształt Twórczości odbierze legendarny polski autor zdjęć Witold Sobociński.

 

Witold Sobociński jest jednym z najwybitniejszych polskich filmowców, autorem zdjęć o światowej sławie. Jego dorobek obejmuje ponad 90 filmów fabularnych, dokumentalnych i seriali. Rozgłos międzynarodowy przyniosły Witoldowi Sobocińskiemu już zdjęcia do jednej z pierwszych etiud, utrzymanego w stylu włoskiego neorealizmu filmu Łodzie wypływają o świcie (reż. R. Ber, 1955), w którym ukazał jedność człowieka i żywiołów.

W okresie studiów w Szkole Filmowej był muzykiem w legendarnym zespole jazzowym Melomani. Słuch muzyczny, poczucie rytmu i umiejętność improwizacji znalazły wyraz w sztuce operatorskiej. Rytm i harmonia, dynamika i subtelność obecne w kompozycji obrazu filmowego są ważnymi wyróżnikami zdjęć Witolda Sobocińskiego.

W filmach Ręce do góry (reż. J. Skolimowski, 1967) i Wszystko na sprzedaż (reż. A. Wajda, 1968) wprowadził oryginalne, autorskie formy wypowiedzi operatorskiej ukazujące doświadczenie wewnętrzne postaci. Kolejne filmy realizował m.in. z Krzysztofem Zanussim, Jerzym Kawalerowiczem, Romanem Polańskim, Jerzym Wójcikiem.

 

W sztuce operatorskiej Witolda Sobocińskiego bardzo dużą rolę odgrywają kolor i światło. Nadaje barwie funkcję dramaturgiczną. Tworzy zestawienia barwne dotyczące poszczególnych scen, opowiadające o świecie zewnętrznym i przestrzeni wewnętrznej postaci. W doborze barw inspiruje się malarstwem różnych epok. Przykładem są m.in. filmy Trzecia część nocy (reż. A. Żuławski, 1971), Szpital przemienienia (reż. E. Żebrowski, 1978), Widziadło (reż. M. Nowicki, 1983), O-bi, o-ba: Koniec cywilizacji (reż. P. Szulkin, 1983).

Do szczytowych osiągnięć sztuki filmowej, ze względu na koncepcję barwną i sposób ukazania przestrzeni należą zdjęcia do filmów Wesele (reż. A. Wajda, 1972) i Sanatorium pod klepsydrą (W.J. Has, 1973).

Witold Sobociński poszukując formy obrazu przestrzega zasady nie powtarzania rozwiązań, które zastosował we wcześniejszych filmach. Dąży do stworzenia oryginalnej, niepowtarzalnej formy artystycznej w każdym realizowanym dziele. Wybrany styl zachowuje w całym filmie zgodnie z przyjętymi założeniami estetycznymi.

Od 1980 roku jest profesorem w PWSFTiTv w Łodzi, mistrzem dla kilku pokoleń polskich operatorów. Jest głową rodu operatorów filmowych. Jest ojcem zmarłego w 2001 roku operatora Piotra Sobocińskiego, dziadkiem operatorów Piotra Sobocińskiego jr. i Michała Sobocińskiego”.

 

 

Nagroda Camerimage 2018 dla Montażystki trafi do Carol Littleton.

 

Nagroda dla duetów autor zdjęć – reżyser:   autor zdjęć Jean-Marie Dreujou i reżyser Jean-Jacques Annaud.

 

Kolejnym wielkim filmowcem, którego będziemy wspominać w naszym cyklu „Mistrzowie, którzy odeszli” jest Douglas Slocombe.

 

„Mistrzowie, którzy odeszli” to cykliczna sekcja, która pojawiła się na festiwalowej mapie w 2012 roku. Jej zadaniem jest z jednej strony podkreślanie warsztatu wspaniałych autorów zdjęć filmowych, których nie ma już z nami, z drugiej natomiast wywołanie dyskusji nad możliwościami kina ukazywanymi za pomocą obrazów, które przez lata wyznaczały najwyższe standardy jakości. Sekcja spotkała się z pozytywnym przyjęciem zarówno ze strony zawodowców z branży, jak i niezwiązanych profesjonalnie z kinem uczestników festiwalu. Dotychczas w jej ramach przedstawiliśmy między innymi dzieła Jerzego Lipmana, Johna Alcotta, Zygmunta Samosiuka, Néstora Almendrosa, Gunnara Fischera, Kurta Webera, Haskella Wexlera, Vilmosa Zsigmonda oraz Raoula Coutarda.

W tym roku pokażemy dwa filmy nakręcone przez legendarnego brytyjskiego autora zdjęć Douglasa Slocombe'a. Na Camerimage będzie można obejrzeć na dużym kinowym ekranie:

 

  • Lew w zimie, reż. Anthony Harvey, 1968 r.
    Julia, reż. Fred Zinnemann, 1977 r.

 

 

Douglas Slocombe OBE BSC
(1913–2016)

Wysoko ceniony brytyjski autor zdjęć filmowych, trzykrotnie nominowany do Oscara. Pracował m.in. z Josephem Loseyem, Romanem Polańskim, Stevenem Spielbergiem i Fredem Zinnemannem.

Douglas Slocombe urodził się 10 lutego 1913 r. w Londynie. Ukończył matematykę na Sorbonie. Polubił kino i nakręcił kilka filmów amatorskich. Po powrocie do Londynu został dziennikarzem i fotoreporterem. W 1939 r., chcąc ostrzec rodaków przed zbliżającą się wojną, przybył do Gdańska, gdzie najpierw fotografował, a potem – jako jeden z operatorów amerykańskiego dokumentu Herberta Kline’a Lights Out in Europe (premiera 1940) – filmował terror hitlerowski wobec Polaków i Żydów. We wrześniu 1939 r. był z kamerą w bombardowanej Warszawie, z której wkrótce wrócił do Anglii. Do końca wojny pracował w Ministerstwie Informacji jako operator filmów propagandowych. Ministerstwo korzystało z londyńskiej wytwórni filmowej Ealing. Tu Slocombe, przy wsparciu reżysera Alberto Cavalcantiego, zaczął pracować przy filmach fabularnych.

Debiutował zdjęciami w horrorze U progu tajemnicy (1945 r., reż. Alberto Cavalcanti, Charles Crichton, Basil Dearden, Robert Hamer). Już w tym filmie dał się poznać jako zwolennik realizmu i dużych kontrastów światłocieniowych. W krótkim czasie Slocombe został czołowym operatorem Ealing Studios. Zrobił zdjęcia do pierwszego w tej wytwórni (i swojej karierze) filmu barwnego – Saraband for Dead Lovers Basila Deardena (1948) i do słynnych komedii: Szlachectwo zobowiązuje Roberta Hamera (1949), Szajki z Lawendowego Wzgórza Charlesa Crichtona (1951), Człowieka w białym garniturze Alexandra Mackendricka (1951). Był dumny z ujęcia w Szlachectwie…, w którym Alec Guinness, grający osiem postaci, pojawia się jednocześnie w ośmiu przebraniach. Slocombe nakręcił to ujęcie zafiksowaną kamerą, z użyciem wielokrotnej ekspozycji i maski. W Ealing stał się operatorem na tyle wszechstronnym, że gdy wytwórnię zamknięto (1955), był gotów podejmować różne operatorskie wyzwania po obu stronach Atlantyku.

Za zdjęcia w Podróżach z moją ciotką George’a Cukora (1972), Julii Freda Zinnemanna (1977) i Poszukiwaczach zaginionej arki Stevena Spielberga (1981) otrzymał nominacje do Oscara. Filmy: Służący Josepha Loseya (1963), Wielki Gatsby Jacka Claytona (1974) i Julia przyniosły mu nagrody BAFTA. Służący, Lew w zimie Anthony’ego Harveya (1968), Jesus Christ Superstar Normana Jewisona (1973), Wielki Gatsby i Julia – nagrody BSC. W 1995 r. BSC przyznało Douglasowi Slocombe'owi Nagrodę za Całokształt Twórczości.

W 2002 r. otrzymał on Nagrodę Międzynarodową ASC. Zdjęcia Slocombe’a uświetniły też Doktora Freuda Johna Hustona (1962), Nieustraszonych zabójców wampirów Romana Polańskiego (1967), Kochanków muzyki Kena Russella (1970), Prywatną wojnę Murphy’ego Petera Yatesa (1971), Rollerball Normana Jewisona (1975) oraz sekwencję indyjską w Bliskich spotkaniach trzeciego stopnia (1977), Indianę Jonesa i Świątynię Zagłady (1984) i Indianę Jonesa i ostatnią krucjatę (1989) Stevena Spielberga.

Ten ostatni film zakończył karierę operatora, który – trawiony chorobą wzroku, pod koniec życia niewidomy – zmarł w Londynie 22 lutego 2016 r. w wieku 103 lat.

 

 

 

 

 

Na Festiwalu Camerimage staramy się podkreślać europejskie dziedzictwo filmowe jako ważną część naszej tożsamości, a także doskonały „towar eksportowy”, który prezentujemy gościom z całego świata. Dlatego w programie Festiwalu stałe miejsce mają przeglądy kinematografii narodowej wybranego państwa europejskiego.

W tym roku wybór kraju wynika po części z bardzo smutnego dla świata filmu wydarzenia. 13 kwietnia 2018 roku zmarł Miloš Forman, twórca, który choć zakorzeniony mocno w kinie amerykańskim, swoją karierę rozpoczynał w rodzimej Pradze (ówczesna Czechosłowacja), a jego pierwsze filmy weszły do kanonu czechosłowackiej nowej fali. Przegląd kina narodowego Camerimage 2018 poświęciliśmy zatem kinu czeskiemu, aby skonfrontować dorobek zmarłego w tym roku mistrza z nowszymi zjawiskami w jego ojczystej kinematografii.

 

 

Z odrestaurowanych kopii cyfrowych pokazane zostaną dwa filmy Miloša Formana z lat 60-tych: nominowany do Oscara® film Pali się, moja panno z 1967 roku oraz Czarny Piotruś z 1963. W programie pojawi się również film innego uznanego twórcy czeskiego kina, reprezentującego już jednak inne pokolenie – Jana Svěráka, który swój najnowszy film Boso po ściernisku oparł na autobiograficznej książce swojego ojca, aktora Zdenka Svěráka.

Skład przeglądu dopełni historyczny dramat kostiumowy, osadzony w czasach średniowiecza – Krizácek w reżyserii Václava Kadrnki oraz kameralny film psychologiczny Kawki na drodze w reżyserii Olmo Omerzu.

 

 

  • Czarny Piotruś, reż.Miloš Forman, 1963 r.
    Pali się, moja panno, reż. Miloš Forman, 1967 r.
    Boso po ściernisku, reż. Jan Svěrák, 2017 r.
    Krizácek, reż. Václav Kadrnka, 2017 r.
    Kawki na drodze, reż. Olmo Omerzu, 2018 r.

 

więcej na: https://camerimage.pl/